Hoe slecht is kaas voor het klimaat vergeleken met vlees?

Belangrijkste inzicht: Kaas heeft een vergelijkbare klimaatimpact als kip
Doel: Vervang vlees niet door kaas
Impact: Medium 🌍🌎🌏⚪️⚪️ (bekijk volledige Kompas)

Deze pagina is voor het eerst gepubliceerd in Juli 2021. We hebben kleine aanpassingen gemaakt in April 2025..

Toen ik begon minder vlees te eten, had ik geen idee van de klimaatimpact van kaas. Ik weet nog dat ik kaasblokjes snackte voordat ik naar bed ging. Hoe meer mensen ik spreek, hoe meer ik hoor dat minder vlees eten voor veel mensen niet echt een groot ding is, zeker niet wanneer ze er gewend aan raken. Maar minder kaas eten? Dat is echt veel lastiger. Dus hoe belangrijk is dat eigenlijk?

Ik maakte ook een video over kaas (toen ik Fork Ranger net gestart was):

De uitdaging wat betreft de klimaatimpact van kaas

Toen ik deze blog schreef, werd het meteen al lastig: er is niet maar één getal voor de klimaatimpact van kaas. Het kost ongeveer 10 liter melk om 1 kg kaas te produceren. En omdat koeien veel land en voedsel nodig hebben, is de klimaatimpact van kaas vrij hoog. Maar hoe hoog precies? Dat hangt er vanaf...

De gemiddelde klimaatimpact van kaas werelwijd is meer dan het dubbele van het Nederlandse gemiddelde! Dat komt vooral door de super 'efficiënte' Nederlandse koeien. Als een koe per jaar meer melk kan produceren, betekent dat dat de impact per liter melk lager wordt.

De andere reden dat Nederlandse koeien 'efficiënt' zijn is omdat veel boeren het voedsel optimaliseren: meer of of minder eiwit, jong of oud gras, het vervangen van gras met maïs. Al deze dingen hebben invloed op de methaan uitstoot van koeien. En methaan is het broeikasgas wat de impact van koeien zoveel hoger maakt vergeleken met andere dieren.

'Efficiënte' koeien betekent niet dat Nederlanders achterover kunnen leunen. Want de totale hoeveelheid melk en kaas is in Nederland ook veel hoger. We hebben misschien efficiëntere kaas maar we maken het goed door er veel meer van te eten en te produceren dan de meeste andere landen (samen met andere Europese landen). En daarbij moeten we onszelf ook nog afvragen of we deze super efficiënte koeien wel echt moeten willenMaar dat is een onderwerp voor een andere keer.

Een andere factor die de impact van kaas beïnvloedt, is dat voor kaas verschillende hoeveelheden melk nodig zijn. In een later thema zullen we naar de impact van verschillende kazen kijken, maar voor nu gaan we kaas met vlees vergelijken.

Om het zo relevant mogelijk te maken voor ons kaaskoppen, gaan we bij uitzondering de Nederlandse klimaatimpact data gebruiken voor het type kaas dat het meest populair is: Gouda. Dus onthoud, deze getallen kunnen hoger uitvallen als je data uit andere landen of wereldwijde gemiddelden gebruikt (zoals we normaalgesproken doen bij Fork Ranger). Maar aan de conclusie verandert niet zoveel!

Klimaatimpact van kaas vs vlees

Wat je wellicht verbaast: zelfs met de lagere Nederlandse cijfers heeft kaas dezelfde CO2 impact als kip! Maar normaalgesproken eten we qua gewicht meer kip dan kaas in één maaltijd. Dus heb ik dit overzicht gemaakt met verschillende producten die je zou gebruiken als je voor 3-4 personen avondeten zou koken.

Elke keer weer ben ik verbaasd door de hoge impact van rundvlees en de relatief lagere impact van kip.

Een groot deel van de Nederlandse kaas consumptie komt niet door ons avondeten maar door onze kaasbroodjes bij de lunch. Dus, hier is nog een andere vergelijking. Vier plakken kaas hebben dezelfde impact als een kipfilet.

Per week eten Nederlanders ongeveer 225 gram kaas en 116 gram kip. Dit betekent dat de klimaatimpact van de kaasconsumptie van een gemiddelde Nederlander hoger is dan de impact van kip. Ik weet niet of dat goed nieuws is voor KFC fans of slecht nieuws voor kaasliefhebbers.

In deze blog post hebben we vooral gekeken naar het gebruik van kaas tijdens het koken. Het inzicht is om vlees niet te vervangen door kaas als je probeert minder vlees te eten. En als je al minder vlees eet is de volgende stap om die kaasbroodjes eens te heroverwegen. Bekijk eens onze lunch guide als je op zoek bent naar ideeën 😉

Conclusie: maak van kaas een luxe product

Vlees is slechter voor het klimaat dan kaas, vooral omdat we daar vaker grotere porties van eten. Maar kaas heeft nog steeds een vrij hoge impact. We hoeven kaas niet volledig te schrappen, maar het zou niet een standaard dagelijkse optie moeten zijn.

Sinds ik meer weet over de impact van kaas heb ik besloten het als een luxe product te zien. Ik kook voornamelijk zonder kaas en ik kies ander beleg voor mijn lunchbroodjes. Maar in het weekend kook ik nog steeds een heerlijke risotto met meer dan genoeg Parmezaan of maak ik een tostie.

Als je net bent begonnen aan duurzamer eten, dan kan kaas echt een lastige zijn. Ik denk dat het belangrijkste is om het vlees dat je minder eet niet te gaan vervangen door kaas.

Kaas is een prachtig product en als het ons lukt ervan te genieten als een luxe in plaats van een standaard ingredient dan zetten we weer een hele grote stap richting een duurzaam voedselsysteem.

Hoe gaat het met jouw kaasconsumptie en hoe heb je wellicht al eens geprobeerd er minder van te eten? Laat het me weten in de reacties.

Tips om minder kaas te eten

Ten eerste is het belangrijk om er even bij stil te staan dat dit lastiger is dan minder vlees eten. Dus ik wil je aanmoedigen, maar wees niet te hard voor jezelf.

• Probeer eens meer Aziatische maaltijden zoals curry's en kook met sojasaus
• Gebruik simpelweg minder kaas: koop in plaats van een 200g pak geraspte kaas een blok Parmezaan en rasp het zelf (een fijnere structuur van de rasp helpt ook!)
• Experimenteer met alternatieven voor je lunchbroodjes, zoals pindakaas (dat is trouwens ook een geweldige bron van eiwit!), of hummus met tomaat en rucola. Meer suggesties vind je in onze lunch guide!